182 ülkeden 45 bini aşkın kayıtlı katılımcının yer aldığı forum, küresel şehircilik gündeminin en önemli buluşmalarından biri olarak dikkat çekti.
Bakü’de 18 Mayıs’ta Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının (WUF13) açılış töreni gerçekleştirildi. Törene Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mehriban Aliyeva katıldı.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı’nın (UN-Habitat) İcra Direktörü Anacláudia Rossbach, foruma katılan devlet ve hükümet başkanlarını, heyet başkanlarını ve davetlileri karşıladı. Karşılama töreninin ardından aile fotoğrafı çekildi.
Açılışta UN-Habitat tarafından hazırlanan ve WUF13’e adanan tanıtım filmi gösterildi, ardından kültürel program sunuldu.
Törende konuşan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Dünya Kentsel Forumu’nun tüm katılımcılarını Bakü’de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu belirterek foruma başarılar diledi. Devlet Başkanı, bu yılki foruma 182 ülkeden 45 bini aşkın kişinin kayıt yaptırdığını bildirdi. Cumhurbaşkanı Aliyev, WUF13’ün Azerbaycan’ın ev sahipliği yaptığı COP29’dan sonra ülkede düzenlenen en büyük ikinci uluslararası etkinlik olduğunu vurguladı.
Azerbaycan’ın Avrupa ile Asya arasında, Doğu ile Batı’nın buluştuğu bir coğrafyada yer aldığını belirten Cumhurbaşkanı Aliyev, bu özelliğin ülkenin mimarisinde de açık biçimde görüldüğünü ifade etti. Bakü’de İçerişehir’in tarihi surlarından birkaç adım sonra modern şehir dokusunun başladığını, 19. yüzyıl Avrupa mimarisinin izlerini taşıyan binaların, yenilenen sahil bulvarının ve çağdaş şehircilik örneklerinin bir arada bulunduğunu söyledi.
Devlet Başkanı, Bakü Bulvarı’nın geçmişte üç kilometre uzunluğunda olduğunu, bugün ise 15 kilometreyi aşan tanınmış bir Hazar kıyısı mekânına dönüştüğünü kaydetti. Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakü’de tarihî mirasın korunması ile modernleşme arasında doğal bir uyumun bulunduğunu belirterek bunun Azerbaycan’ın şehircilik anlayışının temel unsurlarından biri olduğunu ifade etti.
Cumhurbaşkanı Aliyev, bu yılın Azerbaycan’da “Şehircilik ve Mimarlık Yılı” ilan edildiğini hatırlatarak, şehircilik alanında yürütülen çalışmaların ülkenin kalkınma gündeminde özel yer tuttuğunu bildirdi. Azerbaycan’ın 2022 yılından bu yana UN-Habitat ile iş birliği içinde Ağdam, Zengilan ve Hankendi’de ulusal şehircilik forumları düzenlediğini söyledi.
Azerbaycan lideri, konuşmasında ülkenin zengin tarihî ve mimari mirasına geniş yer ayırdı. Şamahı’da 743 yılında inşa edilen ve dünyanın en eski camilerinden biri olarak kabul edilen Cuma Camii’ni, Nahçıvan’daki 12. yüzyıla ait Mömine Hatun Türbesi’ni, Nizami Gencevi’nin yurdu Gence’yi, Gebele ve Şeki’deki tarihî abideleri, Kiş köyündeki kadim kiliseyi, Lahıç’ın asırlardır işleyen su ve kanalizasyon sistemini, Bakü’nün Kız Kulesi’ni ve Karabağ’ın tacı Şuşa’yı örnek gösterdi.
Cumhurbaşkanı Aliyev, ataların inşa ettiği eserlerin bugün de korunarak gelecek nesillere aktarıldığını belirtti. Azerbaycan’ın müzikte, edebiyatta ve mimaride köklü bir tarihe sahip olduğunu söyleyen Devlet Başkanı, bu mirasın gelecek kuşaklar için korunmasının temel görevlerden biri olduğunu vurguladı.
Şehirleşme sürecinde cesaret ve hassasiyetin birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade eden Cumhurbaşkanı Aliyev, Bakü’de düzenlenen Formula 1 yarışlarını bu anlayışa sembolik bir örnek olarak gösterdi. Devlet Başkanı, kalkınmada kararlı ve cesur adımlar atılırken tarihî mirasın korunması konusunda son derece dikkatli davranılması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, hükümetin öncelikli görevlerinden birinin Karabağ ve Doğu Zengezur’un yeniden kurulması olduğunu bildirdi. Bölgenin 30 yıl boyunca Ermenistan işgali altında kaldığını ve büyük yıkıma uğradığını belirten Aliyev, Ağdam’ın uluslararası gözlemciler tarafından “Kafkasya’nın Hiroşiması” olarak adlandırıldığını hatırlattı.
Devlet Başkanı, Büyük Dönüş Programı kapsamında şehir ve köylerin baş planlarının hazırlandığını, son beş yılda 70 kilometre uzunluğunda tünel inşa edildiğini, beş yeni tünelin de yapılacağını bildirdi. Ayrıca 500 köprüden 435’inin tamamlandığını, elektrik santralleri, su hatları, barajlar, konutlar, okullar, hastaneler, üç uluslararası havalimanı ve demir yolu altyapısının inşa edildiğini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Aliyev, bugün 85 binden fazla Azerbaycanlının işgalden kurtarılan bölgelerde yaşadığını, çalıştığını ve eğitim aldığını belirtti. Devlet Başkanı, bu süreçte istihdamın hükümetin en önemli hedeflerinden biri olduğunu ifade etti. Bölgedeki sanayi alanlarının, yıllarca kendi topraklarında yaşama hakkından mahrum kalan insanların dönüşüne güçlü destek sağlayacağını söyledi.
Bakü’nün çevresel dönüşümüne de değinen Cumhurbaşkanı Aliyev, kentin 1846 yılında dünyada ilk petrol üretiminin gerçekleştiği yerlerden biri olduğunu hatırlattı. Uzun yıllar boyunca ağır çevre sorunlarıyla karşılaşan Bakü’de son dönemde büyük iyileştirme çalışmaları yürütüldüğünü belirten Devlet Başkanı, Kara Şehir’in yerinde bugün modern şehircilik örneği olan Ağ Şehir’in yükseldiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı Aliyev, Bibiheybet ve Böyükşor gibi bölgelerde çevre temizliği ve yenileme çalışmalarının hayata geçirildiğini, son 20 yılda Bakü’de 100 park ve kamusal alan oluşturulduğunu, bunlardan 19’unun tamamen yenilendiğini kaydetti. Toplu taşıma, mikromobilite, metro ve elektrikli otobüsler gibi çevre dostu şehircilik unsurlarının Bakü’nün gelişim konseptinin ayrılmaz parçası olduğunu ifade etti.
Azerbaycan lideri, forumun uzmanlık paylaşımı, iyi uygulamaların öğrenilmesi ve şehircilik alanında karşılıklı tecrübe alışverişi bakımından önemli bir platform sunduğunu belirterek, Bakü’ye gelen tüm konuklara verimli çalışmalar arzuladı.
Açılış töreninde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ve BM Genel Kurulu Başkanı Annalena Baerbock’un video mesajları da gösterildi. Guterres, Dünya Kentsel Forumu’nun küresel hedeflerin somut sonuçlara dönüşmesi bakımından önemli bir ivme sağlayacağını belirtti. Baerbock ise forumun konut krizine yönelik faaliyetleri güçlendirmek için önemli fırsat sunduğunu ifade etti.
UN-Habitat Meclisi Başkanı Nga Kor Ming de konuşmasında Bakü’nün forum günlerinde dünyanın şehircilik merkezlerinden birine dönüştüğünü söyledi. Küresel konut krizine dikkat çeken Ming, şehircilik gündeminin çok taraflı iş birliği için temel alanlardan birine çevrildiğini belirtti.
Nga Kor Ming, şehirlerin yollar, binalar ve bölgelerden ibaret görülmemesi gerektiğini, şehir planlamasının insan hayatı, güvenlik, aidiyet ve gelecek duygusu üzerine kurulmasının önem taşıdığını vurguladı. Azerbaycan’ın ev sahipliğini yüksek takdirle karşıladıklarını ifade eden Ming, Bakü’den dünyaya güçlü bir mesaj verildiğini söyledi.
UN-Habitat İcra Direktörü Anacláudia Rossbach ise konuşmasında dünyanın farklı bölgelerinden gelen on binlerce insanın Bakü’de aynı amaç etrafında toplandığını bildirdi. Rossbach, iklim krizi, zorunlu göç, çatışmalar, yıkımlar ve konut sorununun modern şehirlerin karşı karşıya kaldığı en önemli sınamalar arasında yer aldığını belirtti.
Rossbach, 1 milyardan fazla insanın istikrarsız yaşam koşullarında bulunduğunu, suya, kanalizasyona, elektriğe, eğitime ve insan onuruna yakışır çalışma imkânlarına erişimde güçlük yaşadığını ifade etti. Konut meselesinin sosyal adalet, ekonomik kalkınma, iklim dayanıklılığı ve insan haklarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.
UN-Habitat İcra Direktörü, konut politikalarının artık iklim politikalarından ayrı ele alınamayacağını belirtti. Dayanıklı şehirlerin, güvenli evlerden ve kapsayıcı şehir planlamasından başladığını ifade eden Rossbach, Bakü’deki forumun çözüm odaklı yaklaşımı güçlendireceğini kaydetti.
Rossbach, Azerbaycan hükümetine ev sahipliği için teşekkür ederek Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasını (WUF13) resmen açık ilan etti.
Bununla da Bakü’de düzenlenen Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyasının resmi açılış töreni sona erdi.
Yorumlar
Kalan Karakter: