Washington'da peş peşe gelen gelişmeler ABD'nin hem iç siyasetini hem de ekonomisini derinden sarsıyor. Kabinedeki değişiklik ve gümrük vergisi krizi, Trump yönetiminin en zorlu haftalarından birini yaşamasına neden oldu.
Noem neden görevden alındı?
Kristi Noem'in görevden alınmasının resmi gerekçesi henüz detaylı şekilde açıklanmadı. Ancak Trump'ın İç Güvenlik Bakanlığı'nda (DHS) yeni bir yönetim anlayışı oluşturmak istediği belirtiliyor. Noem'in yerine aday gösterilen Markwayne Mullin, Oklahoma eyaletinden Cumhuriyetçi senatör olarak görev yapıyor. Mullin'in Senato'dan onay almasının ardından görevi devralması bekleniyor.
24 eyaletten gümrük vergisine dava
Kabine kriziyle aynı saatlerde patlayan ikinci bomba ise ticaret cephesinden geldi. Oregon, New York, California ve Arizona eyaletlerinin başsavcıları öncülüğünde toplam 24 eyalet, Trump'ın tüm dünyadan yapılan ithalata uyguladığı yüzde 10'luk yeni gümrük vergisine karşı dava açtı. Davacı eyaletler, Trump'ın bu vergiyi koyma yetkisi olmadığını ve Yüksek Mahkeme'nin daha önce verdiği iptal kararını atlatmaya çalıştığını savunuyor.
1974 tarihli yasa tartışma konusu
Trump yönetimi, Yüksek Mahkeme'nin önceki gümrük vergisi paketini iptal etmesinin ardından 1974 Ticaret Yasası'nın bugüne kadar hiçbir başkan tarafından kullanılmayan 122. maddesine başvurdu. Bu madde, ülkenin ödemeler dengesi sorunu yaşaması halinde başkana 150 gün boyunca yüzde 15'e kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor. Ancak Oregon Başsavcısı Dan Rayfield, bu yasanın 1970'lerin ekonomik koşulları için yazıldığını ve mevcut amacından tamamen saptırıldığını belirtti. Birçok ekonomist de ABD'nin günümüzde gerçek anlamda bir ödemeler dengesi açığı yaşamadığı görüşünde.
Milyarlarca dolarlık geri ödeme riski
Hukuk mücadelesinin finansal boyutu da oldukça büyük. Yüksek Mahkeme'nin yasa dışı bulduğu önceki vergiler nedeniyle işletmeler halihazırda 100 milyar doların üzerinde geri ödeme talep ediyor. Yeni yüzde 10'luk verginin 150 gün boyunca uygulanması halinde Hazine'ye 35 milyar dolar ek gelir sağlaması öngörülüyor. Ancak davanın kaybedilmesi, toplanan bu tutarın da iade edilmesini zorunlu kılacak. Hazine Bakanı Scott Bessent ise gümrük vergisi oranlarının beş ay içinde eski seviyelerine döneceğine olan inancını dile getirdi.
Yorumlar
Kalan Karakter: