Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın ortaklaşa yürüttüğü çalışmalar son aşamaya geldi. Bölge ve mahalle bazlı ihtiyaç analizleri yapılırken, hangi illerde ne tür desteklerin öncelikli olacağı belirleniyor. Peki vatandaşlık maaşı kimlere verilecek ve şartları neler?
Vatandaşlık maaşı nedir ve nasıl çalışacak
Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi, herkese eşit bir ödeme yapılması yerine hane halkının mevcut gelir düzeyini esas alan bir model olarak tasarlandı. Belirlenen gelir eşiğinin altında kalan ailelerin kazançları devlet tarafından tamamlanarak desteklenecek.
Örnek vermek gerekirse, asgari ücret 22.000 TL ise ve hane geliri 15.000 TL ise aradaki 7.000 TL fark devlet tarafından tamamlanabilecek. Sistem sabit bir maaş ödemesi yerine tamamlayıcı ödeme prensibiyle çalışacak.
Vatandaşlık maaşı kimlere verilecek
Vatandaşlık maaşı almak için en önemli şart hane gelirinin asgari ücretin altında kalması. Yeni uygulamada hane gelirinin kriteri, kişi başına düşen net gelirin net asgari ücretin üçte birinin altında olması olarak belirlendi.
Emekliler de vatandaşlık maaşı kapsamına alınabilecek. Ancak temel ölçüt yine gelir durumu olacak. Emeklilik maaşı asgari geçim düzeyinin altında kalan emekliler ek destek alabilecek. Çalışmaya uygun kişiler vatandaşlık maaşı alabilecek ancak iş bulunduğunda destek kesilecek.
Vatandaşlık maaşı için hangi destekler verilecek
Bölge bazlı incelemeler yapılarak hangi bölgelerde ne gibi ihtiyaçların olduğu belirlenecek. Bu çerçevede ısınma giderlerinin fazla olduğu illerde ailelere ısınma yardımı yapılacak. Bölge ve mahalle bazlı incelemelerin ardından kira yardımı da gerçekleştirilecek. Böylece belirlenen eşik değerin altında geliri bulunanlara ısınma, kira ve gıda yardımları sağlanacak.
Vatandaşlık maaşı ne zaman başlayacak
Pilot uygulamanın Haziran ayında başlaması öngörülürken, söz konusu illerin deprem bölgeleri olabileceği belirtiliyor. Hatay, Adıyaman ve Kahramanmaraş gibi illerin öncelikli olarak değerlendirilebileceği ifade edildi.
Pilot illerin seçiminde milli gelirin en düşük olduğu bölgeler, deprem bölgesi illeri ve büyükşehirlerde kent yoksulluğunun yoğunlaştığı alanlar dikkate alınacak. Pilot uygulamadan elde edilecek sonuçlar doğrultusunda ülke geneline yayılacak altyapı oluşturulacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'dan vatandaşlık maaşı açıklaması
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Genel Kurulu'ndaki 2026 bütçe görüşmelerinde sistemi şöyle anlattı: "GETAD diyoruz, Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi. Bu sistemin pilot uygulamasını önümüzdeki yıl başlatacağız birkaç ilimizde. 2027 yılında ise tüm ülkeye yaymayı planlıyoruz."
Yılmaz, yeni modelin mevcut sosyal yardımları tek çatı altında toplayacağını ancak istihdamdan uzaklaştırıcı bir etki yaratmayacak biçimde tasarlandığını vurguladı. Sistemin çalışan yoksulluğunu azaltmayı hedefleyen yapısal bir reform niteliği taşıdığı belirtildi.
Uygulamanın kapsamının ve gelir eşiğinin belirlenmesinin ardından sosyal yardımlar alanında gerek duyulması halinde yasal düzenlemelere de gidilecek. Sisteme kayıt işlemlerinin e-Devlet ve Sosyal Yardımlaşma Vakıfları aracılığıyla yapılması planlanıyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: