Bir aile hekiminin muayenehanesinden, dumanın ardındaki çıplak gerçekler…
Bir Sigara, Bir Nefes, Bir Hayat:
Sessiz Bir Salgınla Yüzleşmek
Dr. Yavuz Selim SILAY
Muayenehanede her gün aynı cümleyle karşılaşıyorum:
“Hocam, aslında çok içmiyorum…”
Ama gerçek şu ki sigara, azı çoğu olmayan, sessizce ilerleyen bir sağlık yıkımıdır. Başlangıçta keyif gibi sunulur, yıllar içinde nefesi, gücü ve en sonunda hayatı alır. Çoğu zaman fark edilmez; ta ki hastalıklar konuşmaya başlayana kadar…
Dumanın İçindeki Gerçek: Sigara Neden Bu Kadar Tehlikeli?
Sigara dumanı masum bir alışkanlık değil; kimyasal bir saldırıdır. İçinde 4.000’den fazla zararlı madde, bunların en az 70’i kanser yapıcı özellik taşır.
Özellikle üçlü bir düşman vardır:
* Nikotin: Bağımlılığı oluşturur, zinciri sıkılaştırır.
* Karbon monoksit: Kandaki oksijeni azaltır, kalbi ve beyni boğar.
* Katran: Kanserin temel yapı taşlarından biridir.
Bu karışım vücuda girdiğinde, organlar birer birer etkilenmeye başlar.
Sigara Hangi Organı Es Geçiyor?
Cevap net: Hiçbirini.
* Akciğerler: Akciğer kanserlerinin yaklaşık %90’ı sigara kaynaklıdır. KOAH’ın temel nedeni yine sigaradır.
* Kalp ve Damarlar: Damarlar daralır, pıhtı riski artar. Kalp krizi ve felç, sigara içenlerde yıllar önce kapıyı çalar.
* Beyin: İnme riski %50’den fazla artar.
* Ağız ve Dişler: Diş eti çekilmesi, ağız kokusu, **dil ve dudak kanserleri** kaçınılmaz hale gelir.
* Cilt: Erken yaşlanma, kırışıklık ve solgun bir yüz ifadesi sigaranın imzasıdır.
* Üreme Sağlığı: Erkeklerde sperm kalitesi düşer, kadınlarda doğurganlık azalır. Gebelikte düşük ve erken doğum riski belirgin şekilde artar.
Ve en acısı…
Sigara içmeyenler de zarar görür.
“Ben İçiyorum, Çocuğum Ne Yapsın?”
Pasif İçicilik: Masumların Bedeli
Sigara sadece içeni değil, etrafındakileri de hasta eder.
Evde içilen bir sigara; çocukta astım, sık zatürre, orta kulak iltihabı demektir.
Bu, sessiz ama ağır bir haksızlıktır.
Bırakamam Demeyin: Sigara Nasıl Bırakılır?
Sigara bağımlılığı bir karakter zayıflığı değil, tıbbi ve sosyal ortamla ilişkili bir durumdur.
Bu nedenle çözümü de sosyal ortamın yeniden dizaynı ile beraber bilimsel ve çok planlı olmalıdır.
Karar Anı
Bir tarih belirleyin.
“Son paket” yalanına asla inanmayın.
Bir tane, her zaman bir paketin kapısını açar.
2. Aİle Hekiminizi İşin İçine Katın
Aile hekiminiz sizin en yakın destekçinizdir.
Tıbbi Durumunuza ve bırakma konusundaki zihni hazırlığınıza göre Gerekirse Sigara Bırakma Polikliniklerine , 115 YEDAM Danışma Hattı ve ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattına yönlendirilirsiniz.
Nikotin bantları, sakızlar ve uygun hastalarda ilaç tedavileri başarıyı ciddi oranda artırır.
3. Tetikleyicileri Yenin
Kahve, stres, telefon konuşmaları, yemek sonrası…
Bu anlarda yeni alışkanlıklar geliştirin:
Derin nefes, su içmek, kısa yürüyüşler.
4. Yalnız Kalmayın
Bıraktığınızı söyleyin.
Destek isteyin.
Hatta biriyle birlikte bırakın.
5. Düştüyseniz Ayağa Kalkın
Nüks olabilir.
Bu yenilgi değil, öğrenme sürecidir.
Her deneme, bağımlılığı biraz daha zayıflatır.
Bıraktıktan Sonra Vücut Ne Yapar?
Hemen, İyileşmeye Başlar…Yeter ki siz iyileşme fırsatı verin;
* 20 dakika: Tansiyon ve nabız normale döner.
* 8 saat: Kandaki karbon monoksit yarıya iner.
* 48 saat: Tat ve koku duyuları geri gelir.
* 3 ay: Akciğer kapasitesi artar, nefes açılır.
* 1 yıl: Kalp krizi riski yarı yarıya azalır.
* 10 yıl: Akciğer kanseri riski %50 düşer.
Vücut affedicidir…
Yeter ki ona fırsat verin.
Son Sözüm,
Kıymetli babam Dr. Mehmet Sılay’ın ifade ettiği gibi sigara,
“Kronik bir intihardır.”
Ama bu hikâyenin sonu değiştirilebilir.
Sigara bırakmak;
kendinize, ailenize ve çocuklarınıza verebileceğiniz en değerli hediyedir.
Unutmayın:
Sigara sizi bırakmadan, siz sigarayı bırakın
Sağlıklı bir toplum, dumanın dağılmasıyla başlar.
Gelin Yavaş intihar yerine Kaliteli Hayatı seçelim…
En içten sevgi ve saygılarımla,
Ailenizin Hekimi
Dr. Yavuz Selim SILAY
Yorumlar
Kalan Karakter: