Comics ekolünün ana akım dizileri genelde ABD propagandası yapmaktan dolayı eleştirilir. Ancak konu Champions sayfalarında yer alan Afganistan kadınlarının okumalarının yasaklanması eleştirisi olunca bu tavrı yanlış görür müsünüz? Siz kimi desteklersiniz?
Kafalar Karışık
Şu sıralar İran’da yaşananlar konusunda kafalar karışık. Sağcısı da solcusu da kimi desteklediğini gerekçeleriyle açıklamak zorunda kalıyor. Çünkü işin içinde ABD ve Avrupa var. Yani protestocuları desteklersen batının maşası oluyorsun. Protestocuları desteklemezsem baskıcı rejim taraftarı oluyorsun. Öte yandan batının oyununu bozup rejimi desteklersen insan hakları karşıtı oluyorsun. Protestocuları desteklemezsen de şeriatçısın…
Yukarı tükürsen bıyık, aşağı tükürsen…
Aynı kafa karışıklığı comicslerin dünya meselelerini konu edinmesinde yaşanıyor. Örneğim; insan hakları eksenli eleştiri veya süper kahraman müdahalesi yazılıp çiziliyor, hop, “ABD, süper güç ve müdahale gerekçesi zihinlere kazınıyor!” suçlaması geliveriyor. Dünya meseleleri ele alınmayınca da içi boş, kaçış serüvenleri denilerek hedef tahtasına oturtuluyor.
Yani içerik ABD ve batı çizgi romanı olunca saldırılacak bir yan bulunuveriyor. Hem de içten içe desteklenirken.
Champions
Comics dünyasında aynı isimle yığınla yayın olabildiğinden kısa bir açıklama eklemek durumundayım. İşte, yayın başlıyor, okuru azalınca veya mesaj verilince dizi bitiyor, ama sonra aynı veya başka karakterlerle yeniden dönebiliyor.
Tony Isabella ile Don Heck ortak yaratısı Champions Marvel Comics’in ilk kez 1975 yılında okura tanıştırdığı bir süper kahraman ekibidir. Vasat tiplerin bir araya getirildiği yayın 17 gibi abuk bir sayıda sona ermişti.
Derken, yıllar sonra, 2016 yılında, aynı isimle oluşturulan Mark Waid / Humberto Ramos ortak yaratısı Champions daha modern ve genç bireylerin okurla buluşmasıyla yeni bir şeyler anlatmaya başladı.
Eleştiri ve Onay
Yeni ekibin hikâyeleri ayrımcılık, ırkçılık, çevre duyarlığı gibi birçok konuda didaktik sayılabilecek mesajlar verdiğinden yer yer sıkıcı bir hal alıyor. Ancak başta Afganistan konusu olmak üzere bazı konulara cesurca yaklaşması ve genç okurlara düşünme ve sorgulama şansı tanıması bakımından da olumlu bir iş.
Kaldı ki ekibin liderinin bayrak taşımasa da Captain America’nın konumunda görülen Müslüman bir kadın kahraman olması toplumsal uzlaşı ve barış mesajı açısından da son derece değerlidir.
Afganistan ve Kadınların Eğitimi ve Eleştiri
Tam beklenildiği gibi oldu ve Afganistan iktidarındaki Taliban kız çocuklarının eğitim hakkını bir kez daha ellerinden aldı. Durum vahim. En basiti, Afgan bir genç anlatıyordu geçen hafta, kız çocuklarının hastalanmaları halinde erkek doktora muayene olmaları yasak, kadın doktor olmayacağı için de hayatları tehlikede olacak gerisini varın siz düşünün.
Champions (2016) 3. sayısında genç kahramanlar Urdu lisanı konuşulan hayali ülke Sharzad’da eğitim hakkı ellerinden alınan kız çocuklarına destek çıkmak ve ölümlerini engellemek için yola çıkarlar.
Uçuş sırasında Pakistan asıllı Müslüman kadın kahraman Ms. Marvel memleketinin Nobel ödüllü eğitim aktivisti Malala Yousafzai’i anlatır. 17yaşında ödüle layık görülen aktivist başarılı olmuş, Taliban’ı alt etmiş ve bundan dolayı da başından vurularak infaz edilmeye kalkışılmış, büyük bir azimla tedavi olup hayata tutunmuştur.
Tarih 2016 ve kahramanlar kitap okudukları için infaz edilmekten kurtardıkları kız öğrencilerden “kadınların utanılacak varlıklar olarak görüldüklerinden ötürü eğitim ve sağlık haklarının engellendiğini, kitap taşıyan kızların vurulduğunu” öğrenirler.
Elbette müdahale kararı alınır. Ama bu müdahale doğrudan olmayacaktır. Zira ABD ve onu temsil edenler olumlu karşılanmadığından halkın baskıcı tiplerle saf tutma olasılığı vardır. Bundan dolayı plan yapılır ve kızlar aktif protesto ederken kahramanlar görünmeden destek verip baskıcı kesimi alt edecektir.
- Buna daha fazla izin vermeyeceğim! Kanunlarımıza… Tanrımıza… Bu şekilde ne cüretle karşı gelirsiniz?
- Genç kadınlarınızın eğitim almasından nasıl korkabilirsiniz? Lisedeki sınavına hazırlanan her kız… Çocuğunun iyi eğitim almasını isteyen her anne… Sizin için ölümcül bir tehdit!
Mücadele sonunda genç kadınlar kazanır. Halk onlardan yana tavır alır ve genç kızların lideri teröristlerin liderinin yüzüne tükürür:
- Kâfir olan sizsiniz. Tanrısı tarafından güç bahşedilen biziz. Ağlak küçük kızlar olduğumuzu mu sanıyorsunuz? Hepimiz savaşçıyız!
…
Son ifadede bahşedilen güç ve Tanrı biraz tartışmalı da olsa hikâye bu.
Ben ilk evvela; tıpkı İran’da da olduğu üzere, durduğum yerden bakarak Afganistan’daki çocukların, kadınların, tüm insanların haklarından yana olduğumdan eğer öyle bir şey varsa, batının maşası olmaktan utanç duymadığımı şuraya not düşeyim.
Sizler de kendi durduğunuz yerden bakın bakalım gelişmeler size ne düşündürüyor.
Ha, unutmadan, bu “Dünyayı Değiştir” başlıklı macera 2018 yılında Tulgan Köksal çevirisi ve Gerekli Şeyler etiketiyle basıldı. Hala arşivinizde yoksa tarihe not düşen çalışmanın peşine düşebilirsiniz.
Yorumlar
Kalan Karakter: